Home About us Products Services Contact us Bookmark
:: wikimiki.org ::
Tasmanía

Tasmanía

Tasmanía er fylki í Ástralíu. Hún er eina fylkið sem ekki er á meginlandinu heldur er hún eyja rétt fyrir sunnan Victoriu, rúmlega helmingi minni en Ísland. Þar býr tæp hálf milljón manns og er höfuðborgin Hobart. Nafn eyjunnar er dregið af nafni Hollenska landkönnuðarins Abel Tasman sem kom þangað fyrstur Evrópumanna. Evrópumenn settust þar fyrst að árið 1803 og aðeins 22 árum síðar, eða 1825, varð eyjan að sjálfstæðri nýlendu Breta. Stór hluti eyjunnar er þakinn sorfnum fjöllum sem eru flest skógi vaxin. Helstu atvinnuvegir Tasmaníu hafa í gegn um tíðina verið skógarhögg og námagröftur. Þessir atvinnuvegir eiga þó undir högg að sækja í dag þar sem umhverfisvernd er mjög mikil á eyjunni og þar eru stórir þjóðgarðar. Þar var einmitt fyrsti Græningjaflokkur heims stofnaður, Sameinaði Tasmaníuhópurinn, árið 1971 til að berjast gegn virkjunarframkvæmdum. Mary Donaldsson, krónprinsessa Danmerkur kemur frá Tasmaníu. Flokkur:Ástralía ja:タスマニア州 ko:태즈메이니아 simple:Tasmania th:เกาะแทสเมเนีย

Fylkið

The Matrix er kvikmynd sem var fyrst sýnd í kvikmyndahúsum 31. mars 1999. Hún naut strax mikillar hylli og er í dag talin meðal bestu vísindaskáldskaparkvikmynda sem framleiddar hafa verið. Í megindráttum fjallar myndin um efni sem lengi hefur verið kvikmyndagerðarmönnum hugleikið, þ.e. þegar vélarnar stjórna mannkyninu. Myndin má flokka sem vísindaskáldskap, með tilvísunum í japanskar teiknimyndir, myndasögur, kung-fu myndir, trúarlegar hugmyndir og heimspeki.

Leikarar og leikstjórar

Aðalleikarar eru Keanu Reeves, sem Neo; Laurence Fishburne sem Morpheus; Carrie-Ann Moss sem Trinity; Joe Pantoliano sem Cypher og Hugo Weaving sem Smith fulltrúi (e. Agent Smith). Leikstjórar myndarinnar eru bræðurnir Larry og Andy Wachowski. Áður en þeir gerðu The Matrix voru þeir nánast óskrifað blað í kvikmyndaheiminum en höfðu þó getið sér gott orð fyrir mynd sína Bound. Bræðurnir eru frá Chicago og eru margar vísanir í heimaborg þeirra í myndinni, aðallega í ýmsum götunöfnum. Wachowski-bræðurnir eru miklir áhugamenn um myndasögur, kung-fu og japanskar teiknimyndir og þykir það sjást á heildaryfirbragði og útliti myndarinnar.

Innihald

The Matrix fjallar um tímann þegar vélarnar hafa tekið völdin. Mennirnir hafa sprengt upp himininn og til að fá þá orkulind sem er nauðsynleg eftir tap sólarorkunnar taka vélarnar á það ráð að tengja mennina í sýndarheim, Draumaheiminn (The Matrix), og nýta sér líkamsvarma þeirra til að vinna orku. Þó lifir ekki allt mannkynið í Draumaheiminum því um 250.000 manna samfélag lifir nálægt kjarna Jarðar, í hinum raunverulega heimi. Markmið samfélagsins er að binda enda á stríðið milli vélanna og mannkyns, þ.e. að frelsa mannkynið úr viðjum Draumaheimsins. Aðalpersóna The Matrix er tölvuþrjóturinn Neo, sem lifir í Draumaheiminum og hefur alltaf fundið á sér að eitthvað sé galið við heiminn. Morpheus er skipstjóri á skipinu Nebúdkadnessar, einu af skipum flota hins raunverulega heims. Hann telur að Neo sé hinn eini, frelsari mannkyns og því tekur hann Neo úr Draumaheiminum og sýnir honum sannleikann. Inni í Draumaheiminum standa svokallaðir fulltrúar (e. agents) vörðinn. Fulltrúarnir eru einfaldlega tölvuforrit sem geta tekið sér búsetu í líkama hvers sem er. Myndin snýst um baráttu áhafnar Nebúkadnessars og fulltrúanna. Að lokum er lokabardagi milli æðsta fulltrúans, Smith, og Neo og fer svo að Neo eyðir Smith.

The Matrix á heimsvísu

The Matrix þénaði alls um 32 milljarða íslenskar krónur á heimsvísu. Miklar vinsældir myndarinnar gátu af sér meira efni um Draumaheiminn á ýmsum formum. Framleiddar voru tvær aðrar kvikmyndir í framhaldi af þeirri fyrstu, The Matrix Reloaded og The Matrix Revolutions, sem gagnrýnendur hafa yfirleitt talið mun síðri en frumburðurinn. Wachowski-bræður halda því stöðugt fram að The Matrix hafi alltaf verið ætlað að vera þríleikur en að kvikmyndaverið, Warner Brothers, hafi aðeins samþykkt að gera eina. Hins vegar þykir mikill munur á eðli myndanna þriggja benda til þess að hún hafi aðeins átt að vera ein. Áður en The Matrix Reloaded var gefin út voru þó gerðar 9 stuttar japanskar teiknimyndir, sem átti að gefa ítarlegri upplýsingar um eðli Draumaheimsins og hafa myndirnar níu yfirleitt saman gengið undir nafninu The Animatrix. Tveir tölvuleikir, Enter the Matrix og The Matrix Online hafa síðan verið gefnir út ásamt myndasögum, sem hægt er að nálgast [http://www.thematrix.com hér] á heimasíðu myndarinnar

Heimspeki og trúarbrögð

Heimspeki og tilvísanir í trúarbrögð eru eitt helsta aðdráttarafl myndarinnar. Í The Matrix er velt upp spurningum um ýmsa þætti í sálarlífi manna. Tekið er á sömu spurningum og myndir eins og t.d. The Truman Show hafa tekið á, þ.e. hvenær eitthvað getur talist raunverulegt. Fólkið utan Draumaheimsins í myndinni reynir að frelsa íbúa Draumaheimsins úr prísunindinni sem Draumaheimurinn er og sýna þeim hinn raunverulega heim. Hins vegar er áhorfandinn knúinn til að velta fyrir sér hvort Draumaheimurinn sé ekki raunveruleiki þeirra sem þar búa, hvort að hinn raunverulegri heimur sé eitthvað raunverulegri í þeirra augum. Persónan Neo í myndinni hefur augljós samkenni með Jesú í kristni. Neo heitir fullu nafni Thomas A. Anderson. Á latínu þýðir Anderson mansonur, Neo þýðir nýr og Tómas var sá postuli sem efaðist í Biblíunni. Hér er komin tilvísun í líf Krists, þ.e. Neo er fyrst um sinn Tómas, hann efast um eðli heimsins og veit að ekki er allt með felldu. Þegar hann er færður úr Draumaheiminum verður hann hinn nýi (Neo) mannsonur (Anderson). Neo verður frelsari mannkynsins og í myndinni deyr hann meira að segja og vaknar svo aftur upp frá dauðum. Að lokum má þess geta að í myndinni segir persónan Choi beint við Neo: ,,Þú ert frelsari, maður, minn eigin Jesús Kristur (You’re my saviour, man, my own personal Jesus Christ).” Myndin byggir einnig mikið á bókinni "[http://en.wikipedia.org/wiki/Simulacra_and_Simulation Simulacra and simulation]" eftir [http://en.wikipedia.org/wiki/Jean_Baudrillard Jean Baudrillard] sem upprunalega var gefin út 1983. Í bókinni er talað um gerviheiminn sem er í kringum okkur og að raunveruleikinn sé ekki til, eða gleymdur. Hann talar mikið um Ljósrit án upprunalegs eintaks. Þegar Morpheus segir: "Welcome to the desert of the real" er verið að vitna beint í bókina. Bókin sést í myndinni, Neo notar hana til að geyma diskana sína og opnast bókinn beint á kaflann "On Nihilism" sem reyndar er aftarlega í bókinn en ekki í miðjunni eins og sýnt er í myndinni.

Tæknibrellur

The Matrix hefur getið sér gott orð fyrir tæknivinnu. Blátjaldstæknin er mikið notuð í myndinni, ásamt víratækni til að gera leikurunum kleift að svífa um loftin eins og í heimi án þyngdarafls. Síðan hefur kvikmyndatakan notið mikillar hylli og hún þykir vera mjög frumleg. Við vinnslu myndarinnar fann yfirmaður tæknibrellna, John Gaeta, ásamt Wachowski-bræðrunum upp nýja kvikmyndatökutækni sem nefnist skottími. Skottími er notuð í atriðum þar sem myndavélin er látin snúast gríðarlega hratt í um 360°. Framleiðendum myndarinnar varð snemma ljóst að ekki var hægt að nota venjulega Panasonic-kvikmyndatökuvél til að ná atriðunum, því hún gat ekki farið nógu hratt. Á einum tímapunkti datt Wachowski-bræðrunum í hug að festa tökuvélina við eldflaug til að ná nauðsynlegum hraða, en yfirmaður kvikmyndatöku, Bill Pope, samþykkti það ekki. Lausnin var að raða yfir 200 stafrænum myndavélum upp, sem voru stilltar til að smella á fyrirframákveðnum tíma og síðan var römmunum sem myndavélarnar tóku raðað upp í flæðandi hreyfimynd. Hreyfimynd er ekkert annað en safn af römmum og því er ekkert öðruvísi að taka margar ljósmyndir á sekúndu og raða þeim upp (þess má geta að hefðbundinn fjöldi ramma á sekúndu er 24). Þessi tækni hlaut nafnið skottími, eins og áður var getið.

Verðlaun og viðurkenningar

Á Óskarsverðlauna-hátíðinni árið 2000 var myndin tilnefnd til fjögurra verðlauna og hlaut hún þau öll. Zach Staenberg hlaut verðlaun fyrir framúrskarandi klippingu, Dane Davis hlaut verðlaun fyrir framúrskarandi hljóðklippingu, John Gaeta, Janek Sirrs, Steve Courtley og Jon Thum hlutu verðlaun fyrir framúrskarandi tæknibrellur og að lokum hlutu John T. Reitz, Gregg Rudloff, David E. Campbell og David Lee verðalun fyrir besta hljóð í kvikynd. Auk þessara verðlauna hlaut myndin ýmis verðlaun víðsvegar um heiminn, m.a. verðlaun Akademíu vísindaskáldskapar, ævintýra- og hryllingsmynda, Saturn-verðlaunin, fyrir bestu mynd og bestu leikstjórn.

Eftirminnilegar setningar


- Morpheus: If real is what you can feel, smell, taste and see, then 'real' is simply electrical signals interpreted by your brain.
- Spoon boy: Do not try and bend the spoon. That's impossible. Instead... only try to realize the truth. :Neo: What truth? :Spoon boy: There is no spoon. :Neo: There is no spoon? :Spoon boy: Then you'll see, that it is not the spoon that bends, it is only yourself.
- Morpheus: What is the Matrix? Control. The Matrix is a computer-generated dream world built to keep us under control in order to change a human being into this [rafhlöður]"
- Morpheus: Unfortunately, no one can be told what the Matrix is. You have to see it for yourself.
- Morpheus: The Matrix is a system, Neo. That system is our enemy. But when you're inside, you look around, what do you see? Businessmen, teachers, lawyers, carpenters. The very minds of the people we are trying to save. But until we do, these people are still a part of that system and that makes them our enemy. You have to understand, most of these people are not ready to be unplugged. And many of them are so inured, so hopelessly dependent on the system, that they will fight to protect it.
- Jones fulltrúi: Only human. :Trinity: Dodge this.
- Neo: The Matrix. :Morpheus: Do you want to know what it is? :Neo: Yes. :Morpheus: The Matrix is everywhere. It is all around us. Even now, in this very room. You can see it when you look out your window or when you turn on your television. You can feel it when you go to work... when you go to church... when you pay your taxes. It is the world that has been pulled over your eyes to blind you from the truth. :Neo: What truth? :Morpheus: That you are a slave, Neo. Like everyone else you were born into bondage. Into a prison that you cannot taste or see or touch. A prison for your mind.

Skemmtilegar staðreyndir


- Myndin var tekin upp að mesta leyti í Sydney í Ástralíu
- Í opnunaratriði myndarinnar eru sömu leikmyndir og notaðar voru við gerð myndarinnar Dark City, sem hefur mjög svipað meginþema.
- Áður en upptökur hófust, gengust aðalleikarar myndarinnar undir fjögurra vikna þjálfun í kung-fu og í myndinni framkvæma þeir sjálfir öll bardagaatriði.
- Jean Reno var beðinn um að leika Smith fulltrúa en ákvað í staðinn að leika í myndinni Godzilla.
- Gert hefur verið grín að hinu fræga skottímaatriði í yfir 20 mismunandi kvikmyndum.
- „Þekktu sjálfa/n þig“, sem stendur fyrir ofan hurðina í eldhúsi Véfréttarinnar, er sama setning og var að finna í hofi Véfréttarinnar í Delfí í Grikklandi hinu forna.
- Í myndinni sést alltaf skýr blæbrigðamunur milli Draumaheimsins og raunverulega heimsins, Draumaheimurinn býr yfir grænum tón á meðan raunverulegri heimurinn er kaldari og býr yfir bláum tón.
- Ef stöfunum í Neo er raðað aftur upp fæst út One, þ.e. sá eini, sem er einmitt hlutverk Neos í myndinni.
- Í atriðinu þar sem Neo fer til Véfréttarinnar spilast jazz-lag í bakgrunninum sem kallst „I'm beginning to see the light“ eða „Ég er byrjaður að sjá ljósið“.

Tenglar


- [http://www.thematrix.com Heimasíða Matrix-þríleiksins]
- [http://www.imdb.com/title/tt0133093/ Matrix-síðan á imdb.com]
- [http://x-matrix.net/ Aðdáendasíða]
- [http://www.matrix-explained.com/ Matrix skýringar og hugmyndir]
- [http://www.integralnaked.org/talk.aspx?id=205 Viðtal við Larry Wachowski]

Heimildir


- The Matrix
- The Matrix Reloaded
- The Matrix Revolutions
- The Matrix Revisited
- Ýmsar heimildamyndir um gerð myndanna
- http://www.imdb.com/title/tt0133093
- http://en.wikipedia.org/wiki/The_matrix Flokkur:Kvikmyndir ja:マトリックス (映画) simple:Matrix (movie) th:เดอะ เมทริกซ์

Ástralía

Samveldið Ástralía, eða Ástralía, (Enska: Commonwealth of Australia eða Australia) er land í heimsálfunni Eyjaálfu, sem einnig heitir Ástralía. Ástralía er eina ríki heims sem nær yfir heilt meginland. Landið er í Breska samveldinu og er drottning Bretlands, jafnframt drottning Ástralíu. Ástralía skiptist í sex fylki og tvö svæði, hvert með sína höfuðborg.

Nafnið

Alþjóðlega nafnið Ástralía er komið úr latneska orðinu australis sem þýðir suðrænt og hefur verið notað síðan að minnsta kosti á 2. öld yfir óþekkta heimsálfu í suðri (terra australis incognito). Breski landkönnuðurinn Matthew Flinders gaf meginlandinu nafnið Terra Australis en fyrir höfðu Hollendingar nefnt það Nova Hollandicus eða Nýja-Holland. Flinders breytti nafninu í Ástralía (Australia á ensku) á korti sem hann lauk við árið 1804 þegar hann var í haldi Frakka á Máritus. Þegar hann kom aftur heim til Englands árið 1814 og gaf út verk sín var hann neyddur af Bresku flotastjórninni til að breyta nafninu aftur í Terra Australis. Það var svo árið 1824 að Lachlan Macquarie, landsstjóri Nýja Suður Wales náði að sannfæra flotastjórnina um að breyta nafninu opinberlega í Ástralía eftir að hafa gert sér grein fyrir að það væri það nafn sem Flinders líkaði best við.

Saga

Margar mismunandi kenningar eru uppi um það hvenær og hvernig fólk kom fyrst til Ástralíu. Þær kenningar sem vilja rekja mannvist þar lengst aftur halda fram að nútímamaðurinn hafi þróast þar. Þær kenningar njóta þó ekki mikillar hylli og er talið að besta áætlunin sé að fólk hafi komið þangað fyrst fyrir um 53.000 árum. Öruggar leifar um mannvist eru elstar 50.000 í Ástralíu. Lítið er vitað með vissu um sögu Ástralíu frá þeim tíma fram til þegar Evrópumenn komu þangað þar sem frumbyggjarnir þróuðu aldrei með sér ritmál. Portúgalar voru fyrstir Evrópumanna til að sjá heimsálfuna fyrir víst en könnun hófst ekki fyrren á 17. öld. Fyrstir Evrópumanna til að setjast að í Ástralíu voru Bretar sem árið 1788 stofnuðu fanganýlendu þar sem nú er Sydney og um hana nýlenduna Nýja Suður Wales sem náði yfir allt meginland Ástralíu og Tasmaníu fyrir utan Vestur-Ástralíu. Í kjölfar útbreiðslu Breskra byggðarlaga yfir hina nýju nýlendu, voru svo nýjar nýlendur klofnar frá til að mynda Tasmaníu (1825, en hún var þá kölluð Van Diemensland) Suður-Ástralíu (1836), Victoriu (1851) og Queensland (1859). Vestur-Ástralía varð bresk nýlenda árið 1829. Til að byrja með var þróun mjög hæg í hinum nýju nýlendum. Efnahagurinn byggðist aðallega á sauðfjárrækt og sölu afurða svo sem ullar. Árið 1851 uppgötvaðist hinsvegar gull í Ástralíu og síðan þá hefur námagröftur verið meðal helstu atvinnuvega landsins. Upp frá því uxu borgirnar við suður- og austurstrendur landsins hratt, á tíma var Melbourne næst-stærsta borg breska heimsveldisins. Árið 1901 sameinuðust nýlendurnar sex í Samveldið Ástralíu, fullvalda ríki í konungssambandi við Bretland. Deilur risu hinsvegar upp um hvar höfuðborg hins nýja samveldis skyldi vera (bæði Melbourne og Sydney gerðu tilkall til titilsins) en á endanum var sú ákvörðun tekin að Melbourne yrði höfuðborg þangað til Höfuðborgarsvæði Ástralíu yrði stofnað mitt á milli borganna tveggja. Það var gert árið 1911 og Samveldisþingið flutti þangað 1927.

Skipting í Stjórnsýsluumdæmi

1927 Ástralía samanstendur af sex fylkjum, sem eru aðilar að samveldinu, og nokkrum svæðum sem eru að hluta undir stjórn samveldisins en hafa þó mismikla sjálfstjórn. Öll fylkjanna eru á meginlandinu utan eitt, sem er Tasmanía. Tvö svæðana eru á meginlandinu, en hin ekki. Fylki Ástralíu eru eftirfarandi:
- Nýja Suður Wales (höfuðborg Sydney)
- Queensland (höfuðborg Brisbane)
- Suður-Ástralía (höfuðborg Adelaide)
- Tasmanía, (höfuðborg Hobart)
- Vestur-Ástralía (höfuðborg Perth)
- Victoria (höfuðborg Melbourne) Einungis tvö svæðanna eru á meginlandi Ástralíu. Þau eru:
- Höfuðborgarsvæði Ástralíu (höfuðborg Canberra, sem jafnframt er höfuðborg Ástralíu)
- Norður-svæðið (höfuðborg Darwin) Svæðin sem eru ekki á meginlandinu eru:
- Jólaeyja
- Kókoseyjur
- Norfolkeyjur
- Heard- og McDonaldeyjur
- Kóralhafseyjasvæðið
- Ástralska Suðurskautssvæðið Þrjú síðastnefndu svæðin eru því sem næst óbyggð og þau þrjú byggðu utan meginlandsins mjög fámenn.

Náttúra

Suðurskautssvæðið Sökum einangrunar Ástralíu er náttúra hennar mjög sérstök. Hún er því sem næst eini staðurinn í heiminum, þar sem pokadýr búa villt og einnig þar sem eucalyptus-tré vaxa. Þegar Evrópubúar komu þangað fyrst, trúðu þeir ekki eigin augum, enda náttúran mjög ólík öllu því sem þeir áttu að venjast. Þegar þeir sáu breiðnefinn (enska: platypus) fyrst, trúðu engir þeim heima fyrir, þangað til náðist að fanga einstakling og senda hann til Evrópu. Breiðnefurinn og mjónefurinn eru nefninlega einu tvö spendýrin í heiminum, sem verpa eggjum, og breiðnefurinn hefur þar að auki gogg og sundfit. Eftir að Evrópumenn settust þar að, hafa ýmsar af þessum tegundum dáið út, þar sem þær áttu sér enga óvini í náttúrunni áður en maðurinn kom. Frægust þessara tegunda er Tasmaníutígurinn. Nú er hins vegar markvisst unnið að verndun innlendrar náttúru gagnvart utanaðkomandi áhrifum.

Stjórnsýsla

Tasmaníutígurinn Eins og fyrr hefur verið sagt, skiptist Ástralía í sjö megin stjórnsýsluumdæmi. Hvert og eitt þeirra hefur einhverja gerð af framkvæmda- löggjafar- og dómsvaldi. Þau eru svo öll undir sambærilegar stofnanir fyrir allt samveldið sett. Með löggjafarvaldið fer Samveldisþingið (enska: Commonwealth Parliament), framkvæmdavaldið einskonar ríkisráð (enska: Executive Council of Australia) og dómsvaldið Hæstiréttur Ástralíu (enska: High Court of Australia). Þessar stofnanir eru allar til húsa í Canberra.
Formlega er æðsti handhafi framkvæmdavalds í Ástralíu landsstjórinn (enska: Governor-General), sem er staðgengill drottningar í landinu. Í raun fer hins vegar ríkisstjórnin með vald hans. Ríkisstjórnin er valin af forsætisráðherranum, sem aftur er valinn af meirihluta þingsins (oftast leiðtogi stærsta flokksins). Forsætisráðherra Ástralíu nú (2004) er John Howard. Landsstjórinn er Michael Jeffery.
Með ljöggjafarvald fyrir Samveldið fer Samveldisþingið. Það skiptist í tvær deildir, Fulltrúadeild og Öldungadeild. Einnig telst Drottningin formlega vera hluti þingsins. Í öldungadeildinni eiga sæti 12 fulltrúar frá hverju fylki, og tveir frá hvoru svæði (territory). Fulltrúadeildin hefur um tvöfalt fleiri eða 150 þingmenn. Samkvæmt stjórnarskrá hafa báðar deildirnar sömu möguleika til að leggja fram lagafrumvörp (fyrir utan þau sem snúa að ríkisfjármálum) og þurfa báðar deildir að samþykkja öll frumvörp áður en þau geta orðið að lögum. Samkvæmt venju eru langflest frumvörp þó lögð fram af ríkisstjórninni, og þar með í fulltrúadeild, en síðan samþykkt í öldungadeild.
Hæstiréttur Ástralíu er aðallega stjórnlagadómstóll, en líka efsta stigs áfrýjunardómstóll Ástralíu. Hann er skipaður sjö dómurum og forseti réttarins er Anthony Murray Gleeson.

Lýðfræði

Ástralir eru flestir komnir af Evrópumönnum. Að hluta til af föngum, sem sendir voru þangað, og fangavörðum þeirra, en aðallega fólki sem fluttist þangað á 19. öld og upphafi þeirrar tuttugustu, þá einkum í tengslum við gullæðið. Aðeins eitt prósent Ástrala eru af frumbyggjum komnir, en þeim var markvisst fækkað þegar Evrópumenn fluttust þangað. Búa flestir frumbyggjar í Nýja Suður Wales og Queensland, en á strjálbýlli svæðum landsins eru einnig sérstök verndarlönd frumbyggja. Innan eins slíks er hinn frægi klettur Uluru (einnig þekktur sem Ayers-klettur). Sjö prósent Ástrala eru innflytjendur frá Asíu.
Um þrír fjórðu Ástrala eru kristnir, flestir tilheyra Biskupa- eða Kaþólsku kirkjunum með fjórðung hvor.

Menning og fjölmiðlar

Löngu áður en að Evrópumenn komu til Ástralíu var þar komin upp blómleg menning frumbyggja, en með komu Evrópumanna náði þeirra menning yfirhöndinni, sem hún hefur haft æ síðan. Á undanförnum árum hefur þó verið lagt meira og meira upp úr menningu frumbyggja, þar sem þeirra hefðbundnu aðferðir við til dæmis tónlistar- og myndlistarsköpun eru gjörólík þeim Evrópsku. Evrópskættuð menning er þó enn, eins og fyrr segir, sterkust í Ástralíu og er einmitt mikil gróska þar í klassískri tónlist meðal annars með starfandi sinfóníuhljómsveit í hverri höfuðborg. Þaðan koma líka mikið af dægurtónlistarflytjendum sem eru heimsfrægir, svo sem hljómsveitirnar Bee Gees og AC/DC eða hinar nýrri hljómsveitir Jet og The Vines. Kvikmyndagerð er ansi mikil í Ástralíu, þó hún vekji sjaldan heimsathygli. Nú til dags er Ástralía þó þekktust í kvikmyndaheiminum fyrir að vera vinsæll tökustaður og að þaðan koma margir leikarar sem síðan hafa selgið í gegn í Hollywood. Matarmenning Ástrala er komin af Evrópskum rótum, en hefur þróast í samræmi við loftslagið: Þar eru grill (Barbie, á áströlsku) mikilvægt menningarfyrirbæri og oft eru mikil matarboð látin snúast í kring um slík. Í Ástralíu eru rekin 5 sjónvarpsstöðvanet sem ná yfir allt landið, þar af tvö ríkisrekin (ABC og SBS), og þrjú net áskriftarssjónvarpsstöðva, einnig yfir allt landið. Í öllum helstu borgum kemur út dagblað, og tvö dagblöð koma út yfir allt landið, The Australian og The Australian Financial Review. Flestir prentmiðlar, þar á meðal öll helstu dagblöð, eru í eigu annaðhvort News Corporation (fyrirtækis Rupert Murdochs), eða fyrirtækja á vegum John Fairfax. Út af þessari fákeppni er Ástralía í 31. sæti á lista Fréttamanna án landamæra yfir frelsi blaðamanna.

Tenglar


- [http://www.australia.gov.au Vefsíða áströlsku ríkisstjórnarinnar] (á ensku)
- [http://www.travelconsumer.com/countries/australia.htm Ferðasíða um Ástralíu] (á ensku) Flokkur:Eyjaálfa Flokkur:Ástralía Flokkur:Eyjaálfulönd ja:オーストラリア ko:오스트레일리아 zh-min-nan:Ò-tāi-lī-a ms:Australia simple:Australia th:ประเทศออสเตรเลีย

Eyja

er stærsta eyja í heimi]] Eyja er landform sem er minna en meginland en stærra en sker og umkringt vatni. Dæmi um eyjur eru Ísland, Bretlandseyjar, Nýja Sjáland og Alkatraseyja. ja:島 ko:섬 ms:Pulau simple:Island th:เกาะ zh-min-nan:Tó-sū

Victoria

Victoria er fylki í suðausturhluta Ástralíu. Það er næstminnsta fylki landsins (það minnsta á meginlandinu), en líka það næstfjölmennasta með rúmar 5 milljónir íbúa. Höfuðborg fylkisins er Melbourne, næststærsta borg Ástralíu þar sem búa um 70% íbúa fylkisins. Evrópumenn settust fyrst að þar árið 1829 þar sem í dag er bærinn Portland og sex árum síðar settist fólk að í Melbourne. Bæði þessi byggðarlög voru stofnuð af frjálsum mönnum en voru ekki fanganýlendur eins og flest fyrstu byggðarlög Breta í Ástralíu. Victoria tilheyrði upphaflega Nýja Suður Wales en hlaut sjálfstæði sem nýlenda árið 1851 sem er sama árið og gull uppgötvaðist þar, og gullæði hófst. Fylkið er mjög gróðursælt og meirihluti þess er skógi þakinn. Í fylkinu er hluti af áströlsku ölpunum. Norðurlandamæri fylkisins liggja eftir Murrayá sem er næstlengsta á Ástralíu (sú lengsta er þverá hennar Darling). Efnahagur fylkisins byggist enn að miklu leyti á námagreftri þar sem grafið er eftir gulli eða kolum. Síðari tíma þróun hefur þó verið sú að ferðamannaiðnaðurinn er farinn að skipta meira og meira máli. Flokkur:Ástralía ja:ヴィクトリア州 ko:빅토리아 주 simple:Victoria

Ísland

Lýðveldið Ísland er landamæralaust land í Norður-Atlantshafi staðsett norðvestur af Færeyjum milli Grænlands og Skotlands.

Saga

Ísland var, samkvæmt Íslendingabók Ara fróða, fyrst numið af norskum og keltneskum (skoskum og írskum) landnemum undir lok níundu og tíundu aldar. Þar var næstelsta (og það elsta sem enn er starfandi), þjóðþingið, Alþingi, stofnað árið 930. Ísland var ekki sett undir erlend ríki fyrr en næstum fjórum öldum eftir að það var fyrst numið. Þá fór svo að Noregskonungur náði landinu undir sína krúnu (1262). Síðar varð Ísland svo hluti af danska ríkinu árið 1380. Ísland fékk stjórnarskrá og takmarkaða heimastjórn árið 1874 á þjóðhátíð í tilefni af 1000 ára afmæli Íslandsbyggðar (þar sem núverandi þjóðsöngur landsins, Lofsöngur var frumfluttur), fullveldi fylgdi í kjölfarið árið 1918. Danski konungurinn var áfram þjóðhöfðingi til ársins 1944, þegar lýðveldið var stofnað.

Stjórnmál

Ísland er lýðveldi með þingbundinni stjórn. Framkvæmdavaldið liggur hjá forseta og ríkisstjórn. Æðsti maður ríkisstjórnar er forsætisráðherra. Ríkisstjórnin ber ábyrgð gagnvart Alþingi, sem er handhafi löggjafarvaldsins. Dómsvald er í höndum dómstóla; æðsti dómstóll landsins er Hæstiréttur. Forseti Íslands er þjóðhöfðingi landsins og er þjóðkjörinn í beinni kosningu allra kjörbærra manna. Kjörtímabil hans er 4 ár. Staða forseta er að mestu leyti táknræns eðlis en hann er ábyrgðarlaus á stjórnarathöfnum og lætur ráðherra framkvæma vald sitt. Hann veitir formönnum stjórnmálaflokka umboð til stjórnarmyndunar eftir kosningar til Alþingis og skipar ráðherra en oftast er þessu ferli í raun stýrt af stjórnmálaflokkunum sjálfum, aðeins þegar þeir geta ómögulega komist að niðurstöðu sjálfir nýtir forsetinn sér þetta vald og skipar sjálfur ríkisstjórn. Þetta hefur þó ekki gerst í sögu lýðveldisins en gerðist 1942 þegar Sveinn Björnsson, þáverandi ríkisstjóri Íslands, skipaði utanþingsstjórn. Deildar meiningar eru um raunveruleg völd forsetans, þá sérstaklega hvort hann geti neitað að skrifa undir lög og hvort slíkur gjörningur hafi einhverjar afleiðingar. Í stjórnarskránni er sagt að slík synjun kalli á þjóðaratkvæðagreiðslu um lögin, en hinsvegar lætur forseti ráðherra framkvæma vald sitt og eru margir á þeirri skoðun að það gildi um þetta vald eins og önnur völd forseta. Núverandi forseti er Ólafur Ragnar Grímsson, sem tók við embættinu árið 1996. Alþingi, löggjafarþing Íslands, starfar í einni deild. 63 þingmenn þess eru kjörnir hlutfallskosningu í 6 kjördæmum. Kjörtímabilið er 4 ár en getur verið styttra ef það kemur til þingrofs en vald til að rjúfa þing liggur hjá ríkisstjórninni. Ráðherrar eiga einnig sæti á Alþingi en hafa ekki atkvæðarétt nema þeir séu einnig þingmenn en sú er reyndar venjan. Alþingi velur sér forseta til að hafa yfirumsjón með fundum þess, núverandi forseti Alþingis er Sólveig Pétursdóttir. Ríkisstjórnir á Íslandi eru nánast ávallt samsteypustjórnir tveggja eða fleiri flokka en einnig eru dæmi til um minnihlutastjórnir, einkum og sér í lagi vegna þess að enginn flokkur hefur hlotið hreinanmeirihluta á þingi, í það minnsta ekki frá endurreisn lýðveldis. Núverandi ríkisstjórn er samsteypustjórn Sjálfstæðis- og Framsóknarflokks undir forystu Halldórs Ásgrímssonar forsætisráðherra.

Skipting í stjórnsýsluumdæmi

Kjördæmi

Íslandi er skipt upp í 6 kjördæmi sem kjósa sína fulltrúa á Alþingi.

Sveitarstjórn

Íslandi er skipt upp í 104 sveitarfélög sem eru mikilvægustu stjórnsýslueiningar landsins og hafa víðtæk völd á sviði skólamála, skipulags, samgangna og félagsmála.

Sýslur

Íslandi hefur frá fornu fari verið skipt upp í sýslur til umboðsstjórnar. Hinar gömlu landfræðilegu sýslur eru ekki lengur formlegar stjórnsýslueiningar á Íslandi, sýslumenn eru ennþá við lýði en umdæmi þeirra fylgja ekki alltaf gömlu sýsluskiptingunni.

Landafræði

sýslumenn Ísland er staðsett á heitum reit á Atlantshafshryggnum. Þar eru mörg virk eldfjöll (sjá eldfjöll Íslands) og ber þar helst að nefna Heklu. Um það bil 10% eyjarinnar er undir jöklum. Á Íslandi eru hverir víða, og gnótt jarðhita færir íbúunum heitt vatn, sem meðal annars er notað til húshitunar. Eyjan er vogskorin, og flestir bæir standa við firði, víkur og voga. Helstu þéttbýlisstaðir eru höfuðborgin Reykjavík, Keflavík, þar sem einn af alþjóðlegum flugvöllum landsins er staddur, og Akureyri. Ísland liggur á tveimur jarðskorpuflekum, Norður-Ameríkuflekanum og Evrasíuflekanum. Landið telst sögulega til Evrópu.

Efnahagsmál

Efnahagur þjóðarinnar byggir enn að talsverðu leyti á fiskveiðum, sem afla nær 40% útflutningstekna og veita 8% vinnandi manna störf. Þar sem aðrar náttúruauðlindir skortir (fyrir utan jarðhita og fallvötn til virkjunar), er efnahagslíf á Íslandi viðkvæmt og háð heimsmarkaðsverði á fiski og sjávarafurðum. Auk þess geta minnkandi fiskstofnar í efnahagslögsögu landsins haft töluverð áhrif á sveiflur í efnahagslífinu og heimsmarkaðsverð á áli og kísilgúri sem eru stærstu útflutningsvörur Íslendinga á eftir sjávarafurðum. Stjórn Sjálfstæðis- og Framsóknarflokks, sem hefur setið við stjórnartaumana frá 1995, hefur á stefnuskránni að draga úr ríkisumsvifum og fjárlagahalla með því að takmarka erlendar lántökur ríkisins, halda verðbólgu í skefjum, endurskoða sjávarútvegs- og landbúnaðarstefnu, auka á fjölbreytileika í atvinnulífinu og að einkavæða ríkisfyrirtæki. Ríkisútgjöld, sem hlutfall af þjóðarframleiðslu, hafa þó vaxið síðustu ár. Núverandi ríkisstjórn er andvíg inngöngu í Evrópusambandið, sérstaklega vegna ótta við að missa völdin yfir auðlindum hafsins. Fjölbreytileiki í efnahagslífinu hefur aukist undanfarna tvo áratugi. Ferðamannaþjónusta verður æ fyrirferðameiri, og reyna Íslendingar að lokka til sín útlendinga með auglýsingum um hreina og ómengaða náttúru og öflugt næturlíf. Nokkuð dró úr hagvexti á árunum 2000 til 2002, en árið 2002 var hann neikvæður um 0,6%, frá 2003 hefur hagvöxtur hins vegar verið drjúgur.

Lýðfræði

Íslendingar eru í megindráttum norræn þjóð. Landið byggðist upphaflega norrænum mönnum, einkum frá Noregi og Keltum frá nýlendum víkinga á Bretlandseyjum og Íslendingar hafa í gegnum tíðina átt mest samskipti við helstu fiskveiðiþjóðir á Norður-Atlantshafi. Til er kenning um að Íslendingar séu að uppruna sérstakur þjóðflokkur, aðgreindur frá öðrum þjóðflokkum á norðurlöndum („Herúlakenningin“). Á síðari tímum hafa ýmsar kenningar um uppruna þjóðarinnar verið settar fram með erfðafræðilegum rökum. Þá er talað um að flestar konur sem hingað komu hafi verið keltneskar (flestar ambáttir) en karlarnir að miklu leyti norrænir. Íbúafjöldi landsins sveiflaðist á milli um 30.000 og 80.000 við hefðbundinn efnahag í bændasamfélagi fyrri alda. Á 19. og 20. öld hefur Íslendingum fjölgað nokkuð ört og nú eru íbúar landsins tæp 300.000 auk nokkurra þúsunda af íslenskum uppruna sem ekki eru búsett á Íslandi. Á Íslandi er töluð íslenska, sem er norrænt tungumál, og flestir íbúar landsins eru í hinni lúthersk-evangelísku þjóðkirkju.

Menning

Þekktir Íslendingar

Frá miðöldum


- Eiríkur rauði
- Leifur Eiríksson

Tónlistarmenn og hljómsveitir


- Björk Guðmundsdóttir
- Quarashi
- Sigur Rós

Rithöfundar


- Arnaldur Indriðason
- Halldór Laxness
- Snorri Sturluson

Edduverðlaunin

Árlega eru veitt verðlaun fyrir afrek liðins árs í kvikmyndagerð á Íslandi. Verðlaunin, sem eru einhvers konar stæling á Óskarsverðlaununum bandarísku, eru kölluð Edduverðlaunin.

Tenglar


- [http://www.althingi.is/ Alþingi]
- [http://www.raduneyti.is Ríkisstjórnin]
- http://www.iceland.org/
- http://www.iceland.is/
- http://www.islandsmyndir.is/ Flokkur:Rangnefni als:Island fiu-vro:Island' ja:アイスランド ko:아이슬란드 ms:Iceland simple:Iceland th:ประเทศไอซ์แลนด์ zh-min-nan:Peng-tē

Holland

Konungsríkið Holland er land í Evrópu við Norðursjó sem á landamæri að Þýskalandi og Belgíu. Landið var efnahagslegt stórveldi á 16. til 18. öld. Landið er mjög flatt og hlutar þess liggja undir sjávarmáli, enda er landið í raun óshólmar Rínarfljóts. Hollendingar hafa reist mikla stíflugarða og landfyllingar til að draga úr hættu á flóðum. Landið er einnig með þeim þéttbýlustu í veröldinni. Holland er frægt fyrir síki sín, vindmyllur, túlípana og tréklossa og einnig töluvert frjálslyndi í félagslegum efnum. Landið hýsir Alþjóðadómstól Sameinuðu þjóðanna og þó að höfuðborgin sé skilgreind í stjórnarskránni sem Amsterdam þá hefur ríkisstjórn landsins í raun aðsetur í Haag. Á íslensku og fleiri tungumálum er vísað til landsins sem Hollands en það er þó líklegt að það gæti móðgað einhverja íbúa landsins þar sem Holland nær strangt til tekið einungis til héraðanna í mið og vesturhluta landsins. Þetta er ekki ólíkt því að tala um allt Bretland sem England. Hlutlausara heiti sem notað er í flestum tungumálum er Niðurlönd sem á íslensku hefur hinsvegar verið notað sem samheiti yfir Benelux löndin þrjú, Holland, Belgíu og Lúxemborg. Flokkur:Holland [[got:

Abel Tasman

um 1637. ]] Abel Janszoon Tasman (1603 – október 1659) var hollenskur landkönnuður, þekktastur fyrir leiðangra sína austurleiðina til Kyrrahafsins árin 1642 og 1644, í þjónustu Hollenska Austur-Indíafélagsins. Þetta voru fyrstu ferðir Evrópumanna til eyjanna Van Diemenslands (sem nú heitir Tasmanía) og Nýja-Sjálands. Hann kortlagði einnig stóra hluta Ástralíu. Hlutverk hans var að kanna Nýja-Holland (Ástralíu) og sjá hvort það væri hluti stóra meginlandsins Terra australis incognita („óþekkt land í suðri“) sem menn töldu að væri til. Austur-Indíafélagið vonaði að hann myndi þannig uppgötva nýtt, áður óþekkt meginland, og náttúruauðlindir þess. náttúruauðlind Nafni Tasmans hefur verið haldið á lofti í ýmsum örnefnum:
- Eyjan Tasmanía og örnefni þar eins og
  - Tasmanskagi
  - Tasmanbrúin
  - Tasman-hraðbrautin
- Tasmanhaf
- Tasmanjökull og Abel Tasman-þjóðgarðurinn á Nýja-Sjálandi. Flokkur:Hollenskir landkönnuðir Flokkur:Könnun Kyrrahafsins simple:Abel Tasman

Evrópa

Evrópu]] Evrópa er heimsálfa sem afmarkast af Atlantshafi til vesturs, Miðjarðarhafi og Svartahafi til suðurs, Úralfjöllum og Kaspíahafi til austurs og Norður-Íshafi til norðurs. Evrópa er næstminnsta heimsálfan að flatarmáli og er oft talað um hana sem skaga vestur úr Asíu og er þá nefnd Evrópuskaginn. Evrópa og megnið af Asíu eru á sama jarðskorpufleka og eru stundum nefndar saman sem Evrasía. Evrópa er næst-minnsta heimsálfan eða 10.400.000km² eða aðeins stærri en Ástralía.

Tenglar


- Flokkur:Evrópa Flokkur:Heimsálfur als:Europa ja:ヨーロッパ ko:유럽 ms:Eropah roa-rup:Evropa simple:Europe th:ทวีปยุโรป zh-min-nan:Europa

1803

Á Íslandi


- Reykjavík gerð að sérstöku lögsagnarumdæmi með eigin bæjarfógeta skv. konungsúrskurði. Fyrstur til að gegna því embætti var Daninn Rasmus Frydensberg. Fulltrúi hans var Finnur Magnússon. Auk þess voru skipaðir tveir lögregluþjónar og voru báðir danskir. Fædd Dáin

Erlendis


- 1. janúar - Þrælahald afnumið í Danmörku.
- Fyrstu Evrópumenn setjast að í Tasmaníu. Fædd Dáin Flokkur:1803 ko:1803년 nb:1803

Ár

Ár er sá tími sem Jörðin er að fara einn hring í kringum sólina okkar. Lengd ársins er ca. 365.2422 sólarhringar. Vegna þess að árið er um það bil 1/4 degi lengra en sem heilum dögum nemur, byggist tímatalið þannig upp, að þrjú ár hafa 365 daga, en fjórða hvert ár (þegar ártalið er deilanlegt með 4) hefur einn dag aukalega, 366. Þetta fjórða ár er kallað hlaupár, og bætist aukalegi dagurinn við febrúarmánuð. Þó eru síðustu ár aldanna ekki hlaupár, nema þegar 400 gengur upp í ártalinu. Þannig var árið 1900 ekki hlaupár, en 2000 var það. Árinu er ennfremur skipt upp í tólf mánuði, sem hafa misjafna lengd; ýmist 30 eða 31 sólarhringur, nema annar mánuður ársins, febrúar, hann hefur 28 daga, en 29 ef hlaupár er. 7 sólarhringar kallast vika. Í hverri viku eru fimm virkir dagar, og tveir frídagar, laugardagur og sunnudagur. Dagar vikunar eru: sunnudagur, mánudagur, þriðjudagur, miðvikudagur, fimmtudagur, föstudagur, og laugardagur. Þar af eru laugardagurinn og sunnudagurinn frídagar. Stundum er miðað við svokallaða vinnuviku og þá er mánudagur hafður fyrstur, en það er ekki í samræmi við aldagamlar hefðir, enda sýna íslensku daganöfnin þriðjudagur, miðvikudagur og fimmtudagur svo ekki verður um villst hvar vikan byrjar og endar.
- Mánuðir
- Hátíðisdagar á Íslandi
- Hátíðisdagar
- Almennir frídagar
- Dagatal Flokkur:Tímaeiningar ja:年 ms:Tahun simple:Year zh-min-nan:Nî

1825

Á Íslandi

Fædd Dáin

Erlendis


- 3. Desember - Tasmanía verður sjálfstæð nýlenda Breta. Fædd Dáin Flokkur:1825 ko:1825년 nb:1825

Nýlenda

Nýlenda er landsvæði sem er undir stjórn fjarlægs ríkis. Nýlendur voru stundum sjálfstæð ríki áður en þau lentu undir stjórn nýlenduveldisins, eða landsvæði með óljósa stöðu. Nú til dags er venja að notast við hugtakið yfirráðasvæði handan hafsins fremur en nýlenda.

Tengt efni


- Heimsvaldastefna
- Hjálenda
- Hólmlenda
- Krúnunýlenda Flokkur:Nýlendustefna ja:植民地 zh-min-nan:Si̍t-bîn-tē

Fjall

]] Fjall er landform sem gnæfir yfir umliggjandi landslag, fjall er venjulega hærra og brattara en hæð

Danmörk

Konungsríkið Danmörk (danska: Kongeriget Danmark; ) er land í Evrópu, nánar tiltekið eitt af Norðurlöndunum. Stærsti hluti Danmerkur er á Jótlandsskaga, sem skagar til norðurs út úr Evrópuskaganum. Auk Jótlandsskagans er mikill fjöldi byggðra eyja, sem eru í Eystrasalti. Stærstar eru Sjáland (Sjælland) og Fjón (Fyn). Helstu borgir eru Kaupmannahöfn (København) á Sjálandi; Óðinsvé (Odense) á Fjóni; Álaborg (Ålborg), Horsens og Esbjerg á Jótlandi. Vestan að Jótlandi er Norðursjór. Danmörk á landamæri að Þýskalandi í suðri og eru mikil samskipti á milli landanna um þau. Danmörk var áður mun víðáttumeira ríki en það er í dag. Bæði átti það miklar lendur austan Eyrarsunds, Skán (Skåne), Halland og Bleiking (Blekinge) og einnig bæði héruðin Slésvík (Slesvig / Schleswig) og Holtsetaland (Holsten / Holstein) og náði suður fyrir Hamborg, þegar veldið var sem mest. Danska konungsættin er elsta ríkjandi konungsætt í heimi. Á nítjándu öld gekk Noregur úr konungssambandi við Danmörku og var þá um tíma undir sænskri krúnu. Á 20. öld fékk svo Ísland sjálfstæði frá Dönum, en ennþá eru Færeyjar og Grænland í konungssambandi við Danmörku, þó að bæði löndin hafi fengið heimastjórn. als:Dänemark fiu-vro:Taani ja:デンマーク ko:덴마크 ms:Denmark simple:Denmark th:ประเทศเดนมาร์ก zh-min-nan:Dan-kok

Flokkur:Ástralía

Flokkur:Eyjaálfa Flokkur:Eyjaálfulönd

梅含理

梅含理（Sir Francis Henry May，1860年－1922年），是英國派駐香港的第十五任港督。現在香港島太平山頂的梅道就是以他的名字命名的。 1893年，梅含理曾上任香港警察司，是唯一一位出任港督的警隊首長。 Category:香港總督

piesni narty we francji doda penisy Rolety










































:: RELATED NEWS ::
Land Of Plenty
Land Of Plenty er en film af Wim Wenders, som fortæller om det delte USA: De rige og de fattige. Det er også historien om den paranoide vietnam-veteran Paul, der kører omkring og udspionerer arabisk-udseende mennesker - og hans niece Lana, der arbejder i Los Angeles' slumkvarterer. Hun er netop vendt tilbage efter en rejse til Kommunernes Landsforening og EU’s Venskabsbyfond som blev etableret i 1989.

Eksterne henvisninger

[http://www.kl.dk/1484/ Kommunernes Land
Venskabsby
Venskabsbyer er en samling af byer som ud over landegrænser, har et samarbejde for at fremmer kendskabet til hinandens samfundsforhold og kultur, skabe mellemfolkelig kontakt i form af besøg hos hinanden, netværk i forbindelse med eksport, partnerskaber o.a. De enkelte kommuner/ byer bliver som regel støttet, til dette samarbejde, gennem (Kommunernes Landsforening og EU’s Venskabsbyfond som blev etableret i 1989.

Eksterne henvisninger

[http://www.kl.dk/1484/ Kommunernes Land
Musikkomponering
Komposition og arrangement ved hjælp af computer Fremkomsten af programmel, der gør computeren i stand til at optage lyd via midi, har gjort det nemmere at komponere og arrangere musik. Ved hjælp af et midikeyboard kan man indspille musikken i flere lag, høre resultatet og hele tiden redigere i det man har optaget, indtil det ønskede resultat er nået. Kvaliteten af det hørte afhænger af det lydkort, som er installeret i computeren og de lyde, som kortet enten er leveret med eller som man har downloadet fra internettet, eller selv har skabt. De bedste lyde får man fra Sound Fonts, so
Gang
Gang, udtrykket bruges indenfor flere områder:

Bygninger og trafik


- Gang (lokale)
- Gang (passage) Se evt. Passage eller sti

Bevægelse


- Fjeldvandring
- Kapgang
-
Hurtigløb på skøjter
Hurtigløb på skøjter er en idrætsgren hvor konkurrenterne prøver at løbe over isen så hurtig som mulig på skøjter. Betegnelsen bruges specielt om den gren af skøjtesporten hvor løberne starter parvis i delte baner, og placeres efter tid (og eventuelt sammenlagt pointsum efter 4 løb). Andre former for skøjteløb, hvor løberne starter samtidig og rækkefølgen over målstregen er afgørende, er marathon og kortbaneløb (short track). Hurtigløb, marathon og amerikansk "pack style" (fællesstar
Adelskalenderen på skøjter
Adelskalenderen er i hurtigløb på skøjter en central og objektiv rangering af skøjteløbere baseret på personlige rekorder. Rangeringen følger det samme princip som bruges i 'allroundmesterskab' på skøjter som består af 500, 1.000, 1.500 og 5.000 meter for kvinder og 500, 1.500, 5.000 og 10.000 meter for mænd. Rangeringen generes efter tiderne, hvor skøjteløberen med den laveste pointsum rangeres på 1. pladsen. Tiden på hver distance regnes om til sekunder og deles på antallet af 500 meter distansen best
Broken/User\x253ABgbot
Bgbot is a bot which is primarily active on Bulgarian Wikipedia. Its main task on other wikipedias consists of making of bg: interwikis. The bot was developed by User:Borislav, so any possible complaints about it should be