Home About us Products Services Contact us Bookmark
:: wikimiki.org ::
Holland

Holland

Konungsríkið Holland er land í Evrópu við Norðursjó sem á landamæri að Þýskalandi og Belgíu. Landið var efnahagslegt stórveldi á 16. til 18. öld. Landið er mjög flatt og hlutar þess liggja undir sjávarmáli, enda er landið í raun óshólmar Rínarfljóts. Hollendingar hafa reist mikla stíflugarða og landfyllingar til að draga úr hættu á flóðum. Landið er einnig með þeim þéttbýlustu í veröldinni. Holland er frægt fyrir síki sín, vindmyllur, túlípana og tréklossa og einnig töluvert frjálslyndi í félagslegum efnum. Landið hýsir Alþjóðadómstól Sameinuðu þjóðanna og þó að höfuðborgin sé skilgreind í stjórnarskránni sem Amsterdam þá hefur ríkisstjórn landsins í raun aðsetur í Haag. Á íslensku og fleiri tungumálum er vísað til landsins sem Hollands en það er þó líklegt að það gæti móðgað einhverja íbúa landsins þar sem Holland nær strangt til tekið einungis til héraðanna í mið og vesturhluta landsins. Þetta er ekki ólíkt því að tala um allt Bretland sem England. Hlutlausara heiti sem notað er í flestum tungumálum er Niðurlönd sem á íslensku hefur hinsvegar verið notað sem samheiti yfir Benelux löndin þrjú, Holland, Belgíu og Lúxemborg. Flokkur:Holland [[got:

Land

Land táknar oftast ríki eða viðurkennt svæði, sem heitir tilteknu nafni. Flest lönd eru afmörkuð hvert frá öðru með landamærum, sem hafa verið afskaplega breytileg og hreyfanleg í tímans rás. Sum lönd eru umlukin sjó eingöngu og hafa þá engin eiginleg landamæri. Þannig háttar til dæmis um Ísland og Japan. Önnur liggja að sjó að hluta og að öðrum löndum að hluta. Sem dæmi slíks má nefna Noreg og Danmörku. Þá eru einnig lönd sem eru algjörlega landlukt, en þau eiga hvergi land að sjó og allt umhverfis þau eru landamæri, sem liggja að einu eða fleiri öðrum ríkjum. Slík lönd eru sem dæmi Sviss og Tékkland. Til eru tvö lönd í veröldinni, sem kalla mætti tvílandlukt, en þau eru umkringd löndum, sem hvergi liggja að sjó. Þessi tvö lönd eru Úsbekistan og Liechtenstein. Í annarri merkingu er orðið „land“ notað um svæði almennt án vísunar til heitis sérstaklega. Sem dæmi um slíka notkun orðsins mætti taka þessa setningu: „Í Himalayafjöllum liggur land að jafnaði hærra en annars staðar á jörðunni.“ Þriðja merking orðsins er stórt eða smátt svæði á jörðinni, sem stendur upp úr sjó. „Land fyrir stafni!“ Að síðustu mætti nefna þá merkingu orðsins sem vísar til eignar tiltekins manns eða lögaðila. „Möðrudalur á Fjöllum er ein landmesta jörð á Íslandi.“ Flokkur:Landafræðihugtök ja:国

Norðursjór

Norðursjór er hafsvæði í Atlantshafinu sem markast af meginlandi Evrópu, Bretlandseyjum, Danmörku og Noregi. Norðursjór tengist við Eystrasalt í austri um Skagerrak og Kattegat, Stóra-Belti og Litla-Belti. Að sunnanverðu er tenging um Dover-sund og Ermarsund sem leiðir út í Atlantshafið aftur og að norðanverðu endar Norðursjór þar sem Noregshaf hefst. Flokkur:Norðursjór als:Nordsee ja:北海 ko:북해 zh-min-nan:Pak-hái

Belgía

Belgía (hollenska: België, franska: Belgique, þýska: Belgien) er land í Vestur-Evrópu sem á landamæriHollandi, Þýskalandi, Lúxemborg og Frakklandi; auk þess liggur strönd Belgíu að Norðursjó. Belgía liggur á mörkum germönsku og rómönsku Evrópu og skiptist sjálft á milli þessara menningarheima þar sem í norðurhluta landsins, Flandri (Vlaanderen), er töluð flæmska en í syðri hlutanum, Vallóníu (Wallonie) er töluð franska, þýska er töluð í austurhluta landsins. Á mörkum Flandurs og Vallóníu liggur hin tvítyngda höfuðborg landsins, Brussel.

Links


- [http://www.ilotsacre.be Ýmislegt sniðugt um Brussel]
-
als:Belgien fiu-vro:Belgiä ja:ベルギー ko:벨기에 ms:Belgium simple:Belgium th:ประเทศเบลเยียม zh-min-nan:Belgien

18. öld

Aldir: 16. öldin - 17. öldin - 18. öldin - 19. öldin - 20. öldin 18. öldin er tímabilið frá byrjun ársins 1701 til enda ársins 1800.

Ár 18. aldar

1701 1702 1703 1704 1705 1706 1707 1708 1709 1710 1711 1712 1713 1714 1715 1716 1717 1718 1719 1720 1721 1722 1723 1724 1725 1726 1727 1728 1729 1730 1731 1732 1733 1734 1735 1736 1737 1738 1739 1740 1741 1742 1743 1744 1745 1746 1747 1748 1749 1750 1751 1752 1753 1754 1755 1756 1757 1758 1759 1760 1761 1762 1763 1764 1765 1766 1767 1768 1769 1770 1771 1772 1773 1774 1775 1776 1777 1778 1779 1780 1781 1782 1783 1784 1785 1786 1787 1788 1789 1790 1791 1792 1793 1794 1795 1796 1797 1798 1799 1800 Flokkur:18. öldin ja:18世紀 ko:18세기

Þéttbýli

Þéttbýli er svæði þar sem að mannvirki og búsetustaðir manna liggja þétt saman miðað við nálæg svæði. Þéttbýlisstaðir geta verið þorp, bæir eða borgir. Þéttbýlisstaðir hafa verið til í árþúsundir en þéttbýlisvæðing hófst fyrir alvöru í iðnbyltingunni á Vesturlöndum á 19. öld og er nú í gangi í þróunarlöndunum en henni fylgja miklar efnahagslegar, umhverfislegar og félagslegar breytingar. Mismunandi skilgreiningar á þéttbýli eru notaðar á milli landa, gjarnan er miðað við fjölda íbúa á flatarmálseiningu t.d. 1000 íbúa á fermílu í Bandaríkjunum eða 200 íbúa á ferkílómetra í Ástralíu. Stundum er gert að skilyrði að fjarlægð á milli húsa fari að jafnaði ekki yfir ákveðin mörk, t.d. 200 metra. Norrænu hagstofurnar nota sameiginlega skilgreiningu þar sem að mörk þéttbýlis og dreifbýlis miðast við byggðakjarna með 200 íbúum. Hagstofa Íslands heldur einnig utan um tölur um íbúafjölda í kjörnum sem að hafa yfir 50 íbúa, hafa áður haft yfir 50 íbúa eða stefna í það að hafa fleiri en 50 íbúa.

Heimildir


-
-

Amsterdam

Amsterdam er höfuðborg Hollands, þó ekki stjórnsýsluleg höfuðborg þar sem að ríkisstjórnin situr í Haag. Borgin er þekkt fyrir síki sín og frjálsræði varðandi vændi og fíkniefnaneyslu, hvort tveggja er áberandi í Rauða hverfinu. Algengur misskilningur er að hass sé þar löglegt en raunin er að sala og neysla þess er látin afskiptalaus á meðan hún fer fram inni á svokölluðum „Coffee shops“. Flokkur:Holland

Íslenska

Íslenska er tungumál með fjórum föllum (nefnifalli, þolfalli, þágufalli og eignarfalli) sem aðallega er talað og ritað á Íslandi. Það er indó-evrópskt, germanskt og vesturnorrænt. Af öðrum málum er færeyska skyldust íslensku.

Saga íslensku

Íslenska á rætur að rekja til máls norskra landnámsmanna á 9. öld. Á þeim tíma sem hefur liðið hafa orðið talsverðar breytingar á tungumálinu, einkum á orðaforða og framburði, en lítt á málfræði, eins og kemur fram að neðan. Breytingar þessar, einkum á orðaforða, má rekja til breyttra lifnaðarhátta, breytinga á samfélaginu, nýrrar tækni og þekkingar, sem og áhrifa annara tungumála á íslensku, einkum ensku og dönsku. Til hægðarauka er sögu íslenskunnar skipt í þrjú skeið: fornmál til um 1350, miðmál frá 1350 til um 1550 (eða 1600) og nýmál frá lokum miðmáls.

Breytingar

Íslenskt ritmál hefur lítið breyst síðan á landnámsöld með þeim afleiðingum að Íslendingar geta enn í dag - með herkjum og skrekkjum - lesið forn rit á borð við Landnámu, Snorra-Eddu og Íslendingasögurnar. Samræmd stafsetning auðveldar lesturinn þó talsvert, auk þess sem orðaforði þessara rita er heldur takmarkaður. Meiri breytingar hafa orðið á framburði, svo miklar að Íslendingur 20. aldar myndi trúlega ekki skilja Íslending 13. aldar, gætu þeir talað saman. Helstu breytingar á málinu ná því til orðaforða og framburðar, en minni breytingar hafa orðið á málfræði. (Sjá nánar í sögu íslenskunnar.) Ýmsar ástæður eru fyrir því hversu vel málið hefur varðveist. Hefðbundna skýringin er auðvitað einangrun landsins, en líklega hefur fullmikið verið gert úr því og er sú skýring ein tæpast fullnægjandi. Önnur ástæða sem oft er nefnd er sú að málið hafi varðveist í skinnhandritunum, hvort sem var um afþreyingarbókmenntir að ræða eða fræði. Handritin hafi verið lesin og innihald þeirra flutt fyrir þá sem ekki voru læsir, þannig hafi mál þeirra varðveist og orðaforði handritanna haldist í málinu. Ennfremur hafi lærðir Íslendingar skrifað að miklu leyti á móðurmálinu, allt frá því að Ari fróði og Fyrsti málfræðingurinn skráðu sín rit, þess vegna hafi latínuáhrif orðið minni en víða annars staðar. Kirkjunnar menn á Íslandi voru líka fljótir að tileinka sér aðferðir Marteins Lúthers og Biblían var snemma þýdd á íslensku. Biblíur og önnur trúarrit voru því snemma til á íslensku á helstu fræðasetrum landsins og prestar boðuðu Guðs orð á íslensku. Þessa kenningu má helst styðja með því að bera okkur saman við þjóðir sem ekki áttu Biblíu á eigin tungu, t.d. Norðmenn, en þeir notuðust við danska Biblíu. Orsakir þeirrar þróunar sem varð á íslensku verða seint útskýrðar til hlítar, en þeir þættir sem nefndir eru hér að ofan hafa allir haft einhver áhrif. Margir Íslendingar telja íslenskuna vera „upprunalegra“ mál en flest önnur, og að hún hafi breyst minna. Það er ekki alls kostar rétt, og má í því sambandi nefna að íslenskan hefur einungis fjögur föll af átta úr indóevrópska frummálinu, á meðan flest slavnesk mál hafa sex föll, og pólska sjö. Þýska hefur einnig fjögur föll eins og íslenska, og varðveitt eru rit á fornháþýsku sem eru mun eldri en íslensku handritin, eða frá áttundu öld. Í Grikklandi er enn töluð gríska, rétt eins og fyrir þrjú þúsund árum og svo má lengi telja. Öll þessi mál eiga það þó sameiginlegt að hafa breyst að einhverju leyti, og er íslenskan þar engin undantekning.
- [http://visindavefur.hi.is/svar.asp?id=3077]

Málfræði


Ath: Þetta þarfnast yfirferðar.

Mállýskur

Ýmis svæðisbundin afbrigði mynduðust í málinu, þrátt fyrir hinar litlu breytingar, en deildar meiningar eru um hvort sá munur geti kallast mállýskumunur. Hingað til hefur yfirleitt verið einblínt á framburðarmun þó einnig hafi einhver munur verið á orðanotkun. Málhreinsunarmönnum á fyrri hluta tuttugustu aldar þóttu sumar framburðarmállýskurnar ljótar og gengu hart fram í að útrýma þeim, sérstaklega flámæli. Skólarnir voru meðal annars notaðir í þeim tilgangi. Mállýskumunur hefur dofnað talsvert á Íslandi á tuttugustu öld og sumar framburðarmállýskurnar eru nánast horfnar úr málinu. Helstu íslensku framburðarmállýskurnar eru (voru) Skaftfellskur einhljóðaframburður, Vestfirskur einhljóðaframburður, harðmæli og raddaður framburður, ngl-framburður, bð- og gð-framburður, hv-framburður og rn- og rl-framburður.

Íslenska utan Íslands

Íslenska er töluð af áhugamönnum og fólki af íslensku bergi brotið víðsvegar um heim. Mest er af íslenskumælandi fólki í Kanada og Bandaríkjunum, einna helst í Gimli í Manitoba, en þangað fluttist stór hópur Íslendinga (kallaðir Vesturfarar) við lok 19. aldar. Svo er að nefna þá er leggja nám á íslensku erlendis, t.d. þá sem læra í gegnum íslensku kennsluvef Háskóla Íslands [http://www.icelandic.hi.is/], sem kallast Icelandic Online og sem erlendir aðilar tóku þátt í, m.a. háskóli í Wisconsin í Bandaríkjunum.

Merk rit, rituð á íslensku


- (ritaðar) um 11901320: Íslendingasögurnar
- um 1140: Fyrsta málfræðiritgerðin
- 1952: Gerpla Halldórs Laxness (skrifuð í stíl íslendingasagna)

Heimildir


- Gyldendals Tibinds Leksikon. 1977. Aðalritstjóri: Jørgen Bang, cand. mag.. Gyldendalske Boghandel, Nordisk Forlag A.S. Kaupmannahöfn.
- Heimir Pálsson. 1999. Frá lærdómsöld til raunsæis - Íslenskar bókmenntir 1550-1900. Vaka-Helgafell hf., Reykjavík.
- Íslensk orðabók. 1985. Árni Böðvarsson ritstýrði. Bókaútgáfa Menningarsjóðs, Reykjavík.
- Íslenska Alfræðiorðabókin A-G. 1990. Ritstjórar: Dóra Hafsteinsdóttir og Sigríður Harðardóttir. Örn og Örlygur hf., Reykjavík.
- Íslenska Alfræðiorðabókin H-O. 1990. Ritstjórar: Dóra Hafsteinsdóttir og Sigríður Harðardóttir. Örn og Örlygur hf., Reykjavík.
- Íslenska Alfræðiorðabókin P-Ö. 1990. Ritstjórar: Dóra Hafsteinsdóttir og Sigríður Harðardóttir. Örn og Örlygur hf., Reykjavík.
- Ívar Björnsson. [Útgáfuár óþekkt]. Málsaga fyrir framhaldsskóla. 2. útgáfa. Offsetfjölritun hf., Reykjavík.

Tengt efni


- Íslenska stafrófið
- Gæsalappir
- Háfrónska

Tenglar


- [http://ismal.hi.is/Ritreglur0.htm Ritreglur Í samræmi við auglýsingar menntamálaráðuneytis nr. 132/1974, 133/1974, 184/1974 og 261/1977]
- [http://www.rimur.is/?i=4 Bragfræði og Háttatal]
- [http://www.rimur.is/ Iðunn - Kvæðamannafélag]
- [http://www.hi.is/nam/islenska/ Íslenskuskor Háskóla Íslands]
- [http://frontpage.simnet.is/annas/laerdom/malshatt.htm Málshættir] (I)
- [http://www.msfelag.is/lettmeti/malshaettir.htm Málshættir] (II)
- [http://www.mannanofn.com/ Merking mannanafna]
- [http://www.ma.is/kenn/svp/kennsluefni/malfar/fyrsta.htm Nokkur erfið atriði úr daglegu máli tekin fyrir]
- [http://www.islenska.de Íslenska - Þýskt tímarit fyrir íslenskunema]
- [http://www.ismal.hi.is/ Íslensk Málstöð - Ýmislegt varðandi íslenska málfræði, orðabækur o.fl.]

Orðabækur


- [http://lexis.hi.is/cgi-bin/ritmal/leitord.cgi?adg=innsl Orðabók Háskólans]
- [http://www.ismal.hi.is/ob/birta/index.cgi Orðabanki Íslenskar Málstöðvar]
  - [http://www.ismal.hi.is/landahei.html Landaheiti og höfuðstaðaheiti]
- [http://www.hugtakasafn.utn.stjr.is/ Hugtakasafn Þýðingamiðstöðvar utanríkisráðuneytisins]
- [http://www.kamous.com/translator/s.asp?l=1793 A Concise Dictionary of Old Icelandic] (innskönnuð) eftir Geir T. Zoëga frá árinu 1910.
- [http://www.ling.upenn.edu/~kurisuto/germanic/oi_cleasbyvigfusson_about.html An Icelandic-English Dictionary] (innskönnuð) eftir Guðbrand Vigfússon og Richard Cleasby, gefin út 1874.
- [http://langey.bv.rvk.is/lisa/ordasafn00/Ensk_Isl.htm Stór ensk-íslenskur orðalisti]
- [http://www.rvk.is/lisa/media/vinnunefndir/IVEnskIsliPrent.pdf Annar stór ensk-íslenskur orðalisti] ([http://216.239.59.104/search?q=cache:uCi9pb8B5v8J:www.rvk.is/lisa/media/vinnunefndir/IVEnskIsliPrent.pdf html útgáfa])
- [http://homepage.uibk.ac.at/homepage/c303/c30310/anwbhinw.html Altnordisches Wörterbuch]

Íðorð


- [http://www.ismal.hi.is/safnskr.html Skrá Íslenskrar málstöðvar yfir íðorðasöfn]
- [http://www.hi.is/~mmh/ord/safn.html Orðasafn Hins íslenska stærðfræðifélags] ([http://www.hi.is/~mmh/ord/leit.html leit])
- [http://is.kde.org/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=2 Tenglar KDE verkefnisins]
- [http://web.rvk.is/lisa/ordasafn00/ordlisti.htm Orðalisti LÍSU]
- [http://mail.fa.is/deildir/latina/ordleit.html Orðasafn læknaritara]
- [http://www.lyfjastofnun.is/Apps/WebObjects/Lyfjastofnun.woa/wa/dp?id=1000259 Orðasafn Lyfjastofnunar] ([http://www.lyfjastofnun.is/Apps/WebObjects/Lyfjastofnun.woa/wa/dp?id=1000260 yfirlit])
- [http://www.raunvis.hi.is/~marb/NChOIce/hugtokLifrefn.htm Hugtök í lífrænni efnafræði]
- Jarðfræðiorð: [http://www2.fa.is/deildir/jardfraedi/jar213/ordasafn/] [http://www.ismennt.is/not/sisi/hugtaka-f.html]
- Tölvunarfræðiorð: [http://www.hi.is/~hh/kennsla/tfr2/v03/ordalisti.html]
- [http://www.vedur.is/~haraldur/ordalisti-1471-015.doc Veðurfræðiorð] ([http://216.239.59.104/search?q=cache:OpzgEwmIGNgJ:www.vedur.is/~haraldur/ordalisti-1471-015.doc html útgáfa])
- [http://www.hugtakasafn.utn.stjr.is/ Hugtakasafn Þýðingamiðstöðvar utanríkisráðuneytis]
- [http://www.hi.is/~yannk/1111.htm Íslenskir fuglar]
- [http://www.os.is/~ah/ordasafn.htm Hugtök í vatnafræði og skyldum greinum]
- [http://www.hafro.is/ordabok/index.php Sjávardýraorðabók] Hafrannsóknarstofnunar Íslands Flokkur:Íslenska Flokkur:Norræn tungumál Flokkur:Germönsk tungumál ja:アイスランド語 simple:Icelandic language

England

England er stærst og fjölmennast þeirra svæða sem mynda Bretland. Hin svæðin eru Wales, Skotland og Norður-Írland, England á landamæri að Skotlandi í norðri og Wales í vestri en er annars umkringt Norðursjó, Ermasundi og Írlandshafi. Nafnið er dregið af „englum“ sem er heiti germansks ættflokks frá Slésvík eða þar í kring sem fluttist til Englands ásamt Söxum á 5. og 6. öld. Fjölmennasta borg Englands og reyndar Stóra Bretlands alls er London, hún er einnig höfuðborg Bretlands. Aðrar stórar borgir eru Birmingham, Manchester, Liverpool, Leeds, Nottingham, Sheffield, Bristol og Bradford. ja:イングランド ko:잉글랜드 ms:England simple:England th:แคว้นอังกฤษ zh-min-nan:England

Íslenska

Íslenska er tungumál með fjórum föllum (nefnifalli, þolfalli, þágufalli og eignarfalli) sem aðallega er talað og ritað á Íslandi. Það er indó-evrópskt, germanskt og vesturnorrænt. Af öðrum málum er færeyska skyldust íslensku.

Saga íslensku

Íslenska á rætur að rekja til máls norskra landnámsmanna á 9. öld. Á þeim tíma sem hefur liðið hafa orðið talsverðar breytingar á tungumálinu, einkum á orðaforða og framburði, en lítt á málfræði, eins og kemur fram að neðan. Breytingar þessar, einkum á orðaforða, má rekja til breyttra lifnaðarhátta, breytinga á samfélaginu, nýrrar tækni og þekkingar, sem og áhrifa annara tungumála á íslensku, einkum ensku og dönsku. Til hægðarauka er sögu íslenskunnar skipt í þrjú skeið: fornmál til um 1350, miðmál frá 1350 til um 1550 (eða 1600) og nýmál frá lokum miðmáls.

Breytingar

Íslenskt ritmál hefur lítið breyst síðan á landnámsöld með þeim afleiðingum að Íslendingar geta enn í dag - með herkjum og skrekkjum - lesið forn rit á borð við Landnámu, Snorra-Eddu og Íslendingasögurnar. Samræmd stafsetning auðveldar lesturinn þó talsvert, auk þess sem orðaforði þessara rita er heldur takmarkaður. Meiri breytingar hafa orðið á framburði, svo miklar að Íslendingur 20. aldar myndi trúlega ekki skilja Íslending 13. aldar, gætu þeir talað saman. Helstu breytingar á málinu ná því til orðaforða og framburðar, en minni breytingar hafa orðið á málfræði. (Sjá nánar í sögu íslenskunnar.) Ýmsar ástæður eru fyrir því hversu vel málið hefur varðveist. Hefðbundna skýringin er auðvitað einangrun landsins, en líklega hefur fullmikið verið gert úr því og er sú skýring ein tæpast fullnægjandi. Önnur ástæða sem oft er nefnd er sú að málið hafi varðveist í skinnhandritunum, hvort sem var um afþreyingarbókmenntir að ræða eða fræði. Handritin hafi verið lesin og innihald þeirra flutt fyrir þá sem ekki voru læsir, þannig hafi mál þeirra varðveist og orðaforði handritanna haldist í málinu. Ennfremur hafi lærðir Íslendingar skrifað að miklu leyti á móðurmálinu, allt frá því að Ari fróði og Fyrsti málfræðingurinn skráðu sín rit, þess vegna hafi latínuáhrif orðið minni en víða annars staðar. Kirkjunnar menn á Íslandi voru líka fljótir að tileinka sér aðferðir Marteins Lúthers og Biblían var snemma þýdd á íslensku. Biblíur og önnur trúarrit voru því snemma til á íslensku á helstu fræðasetrum landsins og prestar boðuðu Guðs orð á íslensku. Þessa kenningu má helst styðja með því að bera okkur saman við þjóðir sem ekki áttu Biblíu á eigin tungu, t.d. Norðmenn, en þeir notuðust við danska Biblíu. Orsakir þeirrar þróunar sem varð á íslensku verða seint útskýrðar til hlítar, en þeir þættir sem nefndir eru hér að ofan hafa allir haft einhver áhrif. Margir Íslendingar telja íslenskuna vera „upprunalegra“ mál en flest önnur, og að hún hafi breyst minna. Það er ekki alls kostar rétt, og má í því sambandi nefna að íslenskan hefur einungis fjögur föll af átta úr indóevrópska frummálinu, á meðan flest slavnesk mál hafa sex föll, og pólska sjö. Þýska hefur einnig fjögur föll eins og íslenska, og varðveitt eru rit á fornháþýsku sem eru mun eldri en íslensku handritin, eða frá áttundu öld. Í Grikklandi er enn töluð gríska, rétt eins og fyrir þrjú þúsund árum og svo má lengi telja. Öll þessi mál eiga það þó sameiginlegt að hafa breyst að einhverju leyti, og er íslenskan þar engin undantekning.
- [http://visindavefur.hi.is/svar.asp?id=3077]

Málfræði


Ath: Þetta þarfnast yfirferðar.

Mállýskur

Ýmis svæðisbundin afbrigði mynduðust í málinu, þrátt fyrir hinar litlu breytingar, en deildar meiningar eru um hvort sá munur geti kallast mállýskumunur. Hingað til hefur yfirleitt verið einblínt á framburðarmun þó einnig hafi einhver munur verið á orðanotkun. Málhreinsunarmönnum á fyrri hluta tuttugustu aldar þóttu sumar framburðarmállýskurnar ljótar og gengu hart fram í að útrýma þeim, sérstaklega flámæli. Skólarnir voru meðal annars notaðir í þeim tilgangi. Mállýskumunur hefur dofnað talsvert á Íslandi á tuttugustu öld og sumar framburðarmállýskurnar eru nánast horfnar úr málinu. Helstu íslensku framburðarmállýskurnar eru (voru) Skaftfellskur einhljóðaframburður, Vestfirskur einhljóðaframburður, harðmæli og raddaður framburður, ngl-framburður, bð- og gð-framburður, hv-framburður og rn- og rl-framburður.

Íslenska utan Íslands

Íslenska er töluð af áhugamönnum og fólki af íslensku bergi brotið víðsvegar um heim. Mest er af íslenskumælandi fólki í Kanada og Bandaríkjunum, einna helst í Gimli í Manitoba, en þangað fluttist stór hópur Íslendinga (kallaðir Vesturfarar) við lok 19. aldar. Svo er að nefna þá er leggja nám á íslensku erlendis, t.d. þá sem læra í gegnum íslensku kennsluvef Háskóla Íslands [http://www.icelandic.hi.is/], sem kallast Icelandic Online og sem erlendir aðilar tóku þátt í, m.a. háskóli í Wisconsin í Bandaríkjunum.

Merk rit, rituð á íslensku


- (ritaðar) um 11901320: Íslendingasögurnar
- um 1140: Fyrsta málfræðiritgerðin
- 1952: Gerpla Halldórs Laxness (skrifuð í stíl íslendingasagna)

Heimildir


- Gyldendals Tibinds Leksikon. 1977. Aðalritstjóri: Jørgen Bang, cand. mag.. Gyldendalske Boghandel, Nordisk Forlag A.S. Kaupmannahöfn.
- Heimir Pálsson. 1999. Frá lærdómsöld til raunsæis - Íslenskar bókmenntir 1550-1900. Vaka-Helgafell hf., Reykjavík.
- Íslensk orðabók. 1985. Árni Böðvarsson ritstýrði. Bókaútgáfa Menningarsjóðs, Reykjavík.
- Íslenska Alfræðiorðabókin A-G. 1990. Ritstjórar: Dóra Hafsteinsdóttir og Sigríður Harðardóttir. Örn og Örlygur hf., Reykjavík.
- Íslenska Alfræðiorðabókin H-O. 1990. Ritstjórar: Dóra Hafsteinsdóttir og Sigríður Harðardóttir. Örn og Örlygur hf., Reykjavík.
- Íslenska Alfræðiorðabókin P-Ö. 1990. Ritstjórar: Dóra Hafsteinsdóttir og Sigríður Harðardóttir. Örn og Örlygur hf., Reykjavík.
- Ívar Björnsson. [Útgáfuár óþekkt]. Málsaga fyrir framhaldsskóla. 2. útgáfa. Offsetfjölritun hf., Reykjavík.

Tengt efni


- Íslenska stafrófið
- Gæsalappir
- Háfrónska

Tenglar


- [http://ismal.hi.is/Ritreglur0.htm Ritreglur Í samræmi við auglýsingar menntamálaráðuneytis nr. 132/1974, 133/1974, 184/1974 og 261/1977]
- [http://www.rimur.is/?i=4 Bragfræði og Háttatal]
- [http://www.rimur.is/ Iðunn - Kvæðamannafélag]
- [http://www.hi.is/nam/islenska/ Íslenskuskor Háskóla Íslands]
- [http://frontpage.simnet.is/annas/laerdom/malshatt.htm Málshættir] (I)
- [http://www.msfelag.is/lettmeti/malshaettir.htm Málshættir] (II)
- [http://www.mannanofn.com/ Merking mannanafna]
- [http://www.ma.is/kenn/svp/kennsluefni/malfar/fyrsta.htm Nokkur erfið atriði úr daglegu máli tekin fyrir]
- [http://www.islenska.de Íslenska - Þýskt tímarit fyrir íslenskunema]
- [http://www.ismal.hi.is/ Íslensk Málstöð - Ýmislegt varðandi íslenska málfræði, orðabækur o.fl.]

Orðabækur


- [http://lexis.hi.is/cgi-bin/ritmal/leitord.cgi?adg=innsl Orðabók Háskólans]
- [http://www.ismal.hi.is/ob/birta/index.cgi Orðabanki Íslenskar Málstöðvar]
  - [http://www.ismal.hi.is/landahei.html Landaheiti og höfuðstaðaheiti]
- [http://www.hugtakasafn.utn.stjr.is/ Hugtakasafn Þýðingamiðstöðvar utanríkisráðuneytisins]
- [http://www.kamous.com/translator/s.asp?l=1793 A Concise Dictionary of Old Icelandic] (innskönnuð) eftir Geir T. Zoëga frá árinu 1910.
- [http://www.ling.upenn.edu/~kurisuto/germanic/oi_cleasbyvigfusson_about.html An Icelandic-English Dictionary] (innskönnuð) eftir Guðbrand Vigfússon og Richard Cleasby, gefin út 1874.
- [http://langey.bv.rvk.is/lisa/ordasafn00/Ensk_Isl.htm Stór ensk-íslenskur orðalisti]
- [http://www.rvk.is/lisa/media/vinnunefndir/IVEnskIsliPrent.pdf Annar stór ensk-íslenskur orðalisti] ([http://216.239.59.104/search?q=cache:uCi9pb8B5v8J:www.rvk.is/lisa/media/vinnunefndir/IVEnskIsliPrent.pdf html útgáfa])
- [http://homepage.uibk.ac.at/homepage/c303/c30310/anwbhinw.html Altnordisches Wörterbuch]

Íðorð


- [http://www.ismal.hi.is/safnskr.html Skrá Íslenskrar málstöðvar yfir íðorðasöfn]
- [http://www.hi.is/~mmh/ord/safn.html Orðasafn Hins íslenska stærðfræðifélags] ([http://www.hi.is/~mmh/ord/leit.html leit])
- [http://is.kde.org/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=2 Tenglar KDE verkefnisins]
- [http://web.rvk.is/lisa/ordasafn00/ordlisti.htm Orðalisti LÍSU]
- [http://mail.fa.is/deildir/latina/ordleit.html Orðasafn læknaritara]
- [http://www.lyfjastofnun.is/Apps/WebObjects/Lyfjastofnun.woa/wa/dp?id=1000259 Orðasafn Lyfjastofnunar] ([http://www.lyfjastofnun.is/Apps/WebObjects/Lyfjastofnun.woa/wa/dp?id=1000260 yfirlit])
- [http://www.raunvis.hi.is/~marb/NChOIce/hugtokLifrefn.htm Hugtök í lífrænni efnafræði]
- Jarðfræðiorð: [http://www2.fa.is/deildir/jardfraedi/jar213/ordasafn/] [http://www.ismennt.is/not/sisi/hugtaka-f.html]
- Tölvunarfræðiorð: [http://www.hi.is/~hh/kennsla/tfr2/v03/ordalisti.html]
- [http://www.vedur.is/~haraldur/ordalisti-1471-015.doc Veðurfræðiorð] ([http://216.239.59.104/search?q=cache:OpzgEwmIGNgJ:www.vedur.is/~haraldur/ordalisti-1471-015.doc html útgáfa])
- [http://www.hugtakasafn.utn.stjr.is/ Hugtakasafn Þýðingamiðstöðvar utanríkisráðuneytis]
- [http://www.hi.is/~yannk/1111.htm Íslenskir fuglar]
- [http://www.os.is/~ah/ordasafn.htm Hugtök í vatnafræði og skyldum greinum]
- [http://www.hafro.is/ordabok/index.php Sjávardýraorðabók] Hafrannsóknarstofnunar Íslands Flokkur:Íslenska Flokkur:Norræn tungumál Flokkur:Germönsk tungumál ja:アイスランド語 simple:Icelandic language

Flokkur:Holland

Flokkur:Evrópulönd Flokkur:Benelúxlöndin ja:Category:オランダ ko:분류:네덜란드 simple:Category:Netherlands th:Category:ประเทศเนเธอร์แลนด์ zh-min-nan:Category:Kē-tē-kok

Chatham, Chicago

Category:Chicago neighborhoods Chatham, located on the south side, is one of the 77 official community areas of Chicago, Illinois. It includes the neighborhoods of Chatham and West Chesterfield. Its residents are nearly exclusively African American.



hosting slots wynajem praca za granic Kabarety











































:: RELATED NEWS ::
Atena (zeiţă)
Atena (greacă: Αθήνα, Athina) era una dintre cele mai mari divinităţi ale mitologiei greceşti, identificată de romani cu zeiţa Minerva. Era zeiţa înţelepciunii, pe care grecii o mai numeau şi Pallas Athena sau, pur şi simplu, Pallas. Atena era fiica lui Zeus şi a lui Metis. Zeus a înghiţit-o însă pe Metis înainte ca aceasta
Demetra
Demetra (greacă: Demeter) era în mitologia greacă zeiţa agriculturii şi a roadelor pământului. Era fiica lui Cronos şi a Rheei şi aparţinea generaţiei olimpienilor. Demetra a avut cu Zeus o singură fiică, pe Persephona, de care era strâns legată atât în ceea ce priveşte cultul cât şi legenda. În timp ce culegea pe un câmp flori, pe
Dionis
Dionis (greacă: Dionysos) era în mitologia greacă zeul vinului şi al viţei de vie, denumit (la romani) şi Bacchus. Era de asemenea poreclit Bromius, Liber, Lyaeus etc. Dionis era una dintre cele mai importante divinităţi cunoscute în vechime, al cărei cult era răspândit în întreaga lume. El era fiul lui Cronos şi a Rheei, a fost şi ea înghiţită, imediat după naştere, împreună cu ceilalţi fraţi ai ei, de către Cronos. În timpul luptei dintre Zeus si Cronos, Hera a fost încredinţată zeiţei Tethys şi lui Oceanus, care au crescut-o. Mai târziu, ea s-a căsătorit cu fratele ei Zeus, devenind "soţia legitimă" a stăpânului lumii. În această calitate ea era considerată drept protectoarea căminului, a căsătoriei şi, în general
Semele
Semele este o zeiţă din mitologia romană, fiica lui Cadmus şi a Harmoniei. A fost iubită de către Zeus, cu care a avut un fiu, pe Dionis. Trezind gelozia Herei, Semele a fost sfătuită în mod perfid de către aceasta să-i ceară lui Zeus să i se înfăţişeze în toată splendoarea sa zeiască. Stăpânul zeilor i-a îndeplinit ruga dar, la vederea lui, Semele a căzut fulgerată şi a murit. Mai t
Zeus
Zeus este cel mai puternic dintre olimpieni, socotit drept stăpânul suprem al oamenilor şi al zeilor. El făcea parte din cea de-a doua generaţie divină (vezi şi Gaea). Era cel mai mic dintre fii lui Cronos şi ai Rheei. Ca să-l scape de urgia tatălui său, care-şi înghiţea rând pe rând copiii de îndată ce se năşteau, Rhea l-a ascuns pe Zeus trimiţându-l în Creta, unde a fost îngrijit de nimfe (vezi şi
368
Milenii: Mileniul I î.Hr. - Mileniul I - Mileniul II Secole: Secolul III - Secolul IV - Secolul V Decade: Anii 310
367
Milenii: Mileniul I î.Hr. - Mileniul I - Mileniul II Secole: Secolul III - Secolul IV - Secolul V Decade: Anii 310
366
Milenii: Mileniul I î.Hr. - Mileniul I - Mileniul II Secole: Secolul III - Secolul IV - Secolul V Decade: Anii 310
365
Milenii: Mileniul I î.Hr. - Mileniul I - Mileniul II Secole: Secolul III - Secolul IV - Secolul V Decade: Anii 310
All Rights Reserved 2005 wikimiki.org